اخبار بیولوژیک

  • سومین همایش کشاورزی پایدار سومین همایش کشاورزی پایدار به مناسبت روز جهانی بدون سم…
  • پروانه مینوز گوجه فرنگی پروانه مینوز گوجه فرنگی مقدمه :‌ پروانه مینوز گوجه فرنگی…
  • مصاحبه مدیریت شرکت با اتاق نیوز مهرداد کلهر: بخش کشاورزی حلقه گمشده اقتصاد ایران بخش کشاورزی…

چه کسی آنلاین است؟

ما 50 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

مگس زیتون

 

مگس زیتون

 

یکی از مهمترین آفات زیتون مگس زیتون می باشد. لارو مگس زیتون با تغذیه از گوشت میوه ، باعث ریزش میوه ها قبل از برداشت ،کاهش کیفیت روغن زیتون و ورود قارچهای پاتوژن از محل سوراخ ورودی لاروها شده که اسیدیته داخل میوه ها به میزان دو تا چهار برابر افزایش می یابد. نوع خسارت بستگی به نوع واریته میوه دارد .اگر میوه ها از واریته های کنسروی باشد تمام میوه آسیب می بیند و بازار پسندی محصول به واسطه خسارت مستقیم لاروها از بین می رود. یک لارو 150-50 میلی گرم از گوشت میوه را بسته به رقم میوه مورد مصرف قرار می دهد.

ریزش میوه ها با افزایش وزن ومیزان روغن در میوه های باقی مانده تا حد زیادی جبران می شود. همچنین اگر لاروها در اوایل دوره زندگی بمیرند با وجود علائم سوراخ شدگی ، میوه می تواند به رشد طبیعی خود ادامه دهد.   

یکی دیگر از مهمترین مواردی که در مورد این مگس وجود داردانتقال باکتری مولد گال زیتونPseudomonas savastanoi است.

 

 

مگس زیتون به میوه های سایر جنسها به جز olea حمله نمی کند وبنابراین تنها به میوه زیتون به صورت اقتصادی خسارت می زند. این گونه با توجه به افزایش سطح زیر کشت زیتون در ایران و آلودگی تقریبا تمام کشورهای زیتون خیز همسایه به این مگس از اهمیت دوچندان برخوردار است.

در شرایط آزمایشگاهی مگس زیتون روی کلیه گیاهان خانواده Oleaceaeتخمگذاری وتغذیه لارو آفت تنها محدود به میوه های جنس oleaspp وحشی وزراعی است ولی مراحل دیگر زندگی شامل تغذیه بالغین و جفتگیری ممکن است روی سایر گیاهان اتفاق افتد .

مناطق انتشار:

این گونه در تمام کشورهای زیتون خیز حاشیه دریای مدیترانه وجود دارد. این آفت در مناطقی که میوه زیتون بومی نیست و زیتون به عنوان یک گیاه جدید معرفی می شود هنوز گزارش نشده است.

علائم خسارت:  علائم سوراخ شدگی و سوراخهای خروجی آفت ممکن است روی میوه وجود داشته باشد. تخمها به صورت منفرد داخل محفظه کوچکی زیر سوراخ تخمریزی گذاشته می شوند . روی میوه ها ،تغذیه  داخلی لاروها ، زخمهای سیاه تا قهوه ای و ریزش میوه قبل از رسیدن ، از علائم آلودگی است.

مرفولوژی :  تخم : سفید رنگ کشیده با طول 7/0 میلیمتر وعرض 2/0 میلیمتر. یک مگس ماده بالغ در طول زندگی حدود 400 الی 500 تخم میگذارد.

لارو: در حداکثر رشد به طول 7-5/6 میلی متر وعرض 7/1-2/1 میلیمتر می رسد لاروها اگر از زیتون سبز تغذیه کنند به رنگ سفید روشن واگر از زیتون سیاه تغذیه کنند به رنگ ارغوانی کثیف دیده می شوند. سر لارو ذوزنقه ای دارای دوشاخک سه بندی وقطعات دهانی همانند سایر مگس هاست.

شفیره: تخم مرغی شکل به رنگ زرد تا قهوه ای رنگ حدودا چهار تا چهار ونیم میلی متر طول  وبند های لارو سن آخر مشخص است.شفیره در خاک وپای درخت میزبان تشکیل می شود.

 

حشره بالغ :چهار تا پنج میلی متر طول ،سر به رنگ زرد مایل به قهوه ای روشن وقفسه سینه قهوه ای رنگ با سه نوار تیره موازی درجلو . پاها زرد مایل به قرمز وبال ها شفاف با رگبال های مشخص ویک لکه سیاه رنگ در انتهای آن است . در مگسهای ماده اندام تخمریز در انتهای شکم قابل رویت است.

 

زیست شناسی :

مگس ماده هنگامی که زیتون مناسب تخمگذاری است به این گیاه جلب می شود ومیوه های تازه تشکیل شده نمی توانند جلب کننده حشرات ماده برای تخمگذاری باشند. میزان مطلوبیت میوه زیتون جهت تخمگذاری به رقم زیتون و سطح اقدامات زراعی بستگی دارد بنابراین زیتون های تحت آبیاری ویا ارقام میوه بزرگ مانند میوه های کنسروی زودتر از زیتون های بدون آب یا ارقام با میوه کوچکتر آلوده می شوند. در باغاتی که ترکیبی از ارقام مختلف کاشته شدهاند درختان با میوه بزرگتر به عنوان محل تجمع آفت محسوب می شوند که قبل از سایرین آلوده می شوند. داخل سایبان درخت رنگ سبز زرد یا سیاه میوه تحریک بینایی برای ماده های جستجوگر میزبان محسوب می شوند با این وجود تحریکات بینایی ،بویای وچشایی نیز برای جلب ماده ها جهت تخمگذاری مهم هستند.

ترکیبات مومی روی زیتون محرک تخمگذاری نیستند ولی ترکیبات بخار شونده عصاره شاخ وبرگ محرک تخمگذاری هستند. مگس های ماده روی درختی که زودتر میوه هایش رسیده ویا آبیاری می شود و در نتیجه رشد یافته تر است جمع می شوند. مگس زیتون معمولا 2 تا 5 نسل در سال دارد که البته در هر سال بسته به شرایط اقلیمی متفاوت است .

 در اواسط مرداد ماه مگس ماده،پوست میوه را سوراخ کرده و تخمش را داخل آن گذاشته و با استفاده از تخمریز خود آب میوه را تا حدی به اطراف پخش میکند که این امر به عنوان جلوگیری کننده از تخمگذاری مجدد روی یک میوه موثر است و اما با این وجود گاهی زیتون های حاوی بیش ازیک تخم هم دیده شده است.

مرگ ومیر تخم به خصوص در اوایل تابستان زیاد  است زیرا واکنشهای ناشناخته بیوشیمیایی درون گوشت میوه آلوده که باعث رشد سریع میوه می شود تخم ها را له می کند. این تخمها از 20 روز در دمای 10 درجه تا 3 روز در دمای 5/32 درجه سانتی گراد تفریخ شده و لاروهای خارج شده به مدت 37 روز در دمای 5/12 درجه تا 9 روز در دمای 30 درجه سانتیگراد تغذیه می کنند. در مراحل آخر نیز با اضافه شدن درصد روغن لاروهای رشد یافته ممکن است خفه شوند.

قبلا فکر می شد که مگس زیتون می تواند در تمام طول سال با دسترسی به میوه های مناسب به رشد خود ادامه دهد ولی در غیاب میوه مناسب وشرایط نامناسب ، ماده ها به دیاپوز می روند. حشرات بالغ تا هفت ماه زندگی کرده وآنهایی که در پاییز خارج می شوند دارای حداکثر طول عمر هستند. در حرارتهای زیر صفر درجه مگس های بالغ ممکن است تا مدتی زنده بمانند ولی اگر حشره چند روزی در این شرایط بماند از بین می رود.

فنولوژی :

شرایط آب و هوایی، نوع رقم زیتون و فیزیولوژی حشره روی فنولوژی حشره روی فنولوژی مگس زیتون تاثیر گذار است . طی زمستان ، دمای پایین، شرایط سخت آب و هوایی و قابل دسترس بودن میوه عوامل مهم محدود کننده جمعیت این آفت هستند. مگس های بالغ روی میوه های باقی مانده روی درخت ویا شفیره های درون خاک زمستان را می گذرانند. طی تابستان دمای بالای حدود 33 درجه سانتی گراد وبالاتر باعث ایجاد مرگ ومیر بالا ی تخم ها، لاروها وشفیره ها می شوند . این مرگ ومیر زمانی که دمای بالا با رطوبت نسبی پایین همراه شود مشخص تر می گردد و ظاهرا افزایش رطوبت نسبی اثر مرگ آور دمای بالا را تعدیل می کند.

تغذیه :

تغذیه مگس زیتون بالغ از شیره خارج شده از میوه ، زخم های برگ وساقه گیاهان مختلف، عسلک حشرات ونکتار می باشد. در طبیعت ماده ها با استفاده از گرده به عنوان منبع پروتئین قادر به بقا و تولید مثل هستند ولی ویتامین ها و مواد معدنی نیز مورد نیاز است . فعالیت تغذیه ای حشرات بالغ کنترل آنها را با استفاده از طعمه مسموم امکان پذیر می سازد. در طبیت لارو مگس زیتون مونوفاژ بوده وتنها از گوشت میوه زیتون تغذیه می کند. وجود باکتری های همزیست برای رشد لاروهای جوان در بافت مزوفیل زیتون لازم است. این باکتریها با انجام هیدرولیز آنزیمی پروتیئن زیتون ، اسید آمینه های لازم را برای لارو که خود به تنهایی قادر به تهیه ی آن نمی باشد فراهم می سازد .باکتری های همزیست در لوله های کور لوله گوارش لارو وحشرات بالغ وجود داشته و در حشرات بالغ این باکتری ها در کیسه های سری تکثیر می شوند. این باکتری ها در انشعابات مری فراوان بوده و از آنجا به روده میانی مهاجرت می کنند. این باکتری ها سطح تخمها را حین تخمگذاری آغشته نموده واز این رو به لاروهای جوان منتقل می شوند وانتقال باکتری مولد گال زیتون نیز به همین ترتیب صورت می گیرد. استفاده از آنتی بیوتیکها در جلوگیری از انتقال این باکتری ها روش نوینی در کنترل مگس زیتون محسوب می شود.

تولید مثل :

حشرات نر مگس زیتون پلی گاموس بوده ویک بار در هر روز جفتگیری مکنند ولی ماده ها الیگاموس بوده وبندرت بیش از یک یا دو بار در طول زندگی جفتگیری خواهند کردو معمولا در پایان روز جفتگیری می کنند. کیفیت غذا وشدت نور در میزان تولید تخم تاثیر گذار است. در طبیعت باروری مگس زیتون تحت تاثیر شرایط محیطی، دسترسی به زیتون و آداپته شدن ماده ها به غذا است. دمای بین 20 تا 30 درجه سانتی گراد برای تخمگذاری مناسب بوده ودر دمای زیر 15 درجه وبالای 35 درجه سانتیگراد  تخمگذاری متوقف می شود. یک مگس ماده در طول زندگی حدود 400-500 عدد تخم می گذارد. مدت زمان بین مرحله تخم تا بلوغ حدود 30-40 روز است. نسل آخر بصورت شفیره در خاک یا میوه های ریزش یافته در پای درختان ویا حشره بالغ میگذراند.

روشهای کنترل مگس زیتون :

1- حذف میوه های آلوده در باغ : در این روش مهم زراعی میوه های آلوده ریخته شده روی زمین و میوه های آلوده قدیمی روی درخت از سطح باغات زیتون جمع آوری وسوزانده یا در عمق 10 سانتیمتری خاک دفن می شوند .

2-کاشت درختان تله : مگس زیتون به ارقام میوه درشت بیشتر از ارقام میوه ریز حمله می کند. بر همین اساس می توان از ارقام میوه درشت در بین سایر ارقام زیتون در باغات به عنوان گیاه تله  استفاده نمود وعملیات مبارزه شیمیایی را روی این گیاهان تله انجام داد.

3- استفاده از ارقام مقاوم : تحقیقات نشان داده است که ارقام Frantoio –Arbequina -Manzanila– Koroneiki – Moraioloدر برابر مگس زیتون مقاومت نشان داده و کمتر آلوده شده اند.

4- استفاده از جلب کننده های غذایی ، بینایی وجنسی : مواد غذایی جلب کننده مانند پروتئین هیدرولیزات یا نمکهای آمونیومبه همراه مقداری بوراکس را داخل تله مکفیل ریخته واین تله را در قسمت سایه دار و سمت جنوبی درختان زیتون آویزان کرده وبطور هفتگی کنترل ومواد آن تعویض می شوند. تله مکفیل می تواند تا شعاع 20 متری را به خوبی پوشش دهد.                                                                                                                                                                     

تله های کارتی زرد رنگ ، صفحات آغشته به چسب هستند که حشرات کامل مگس زیتون را به خود جلب نموده وبه دام می اندازند. معمولا تعداد 4 تله کارتی در 4 جهت جغرافیای درخت در ارتفاع 1تا 5/1 متری نصب می شود . این نوع تله ها هر هفته بازدید ودر صورت نیاز تعویض می گردند. جهت ردیابی مگسها ، می توان از فرمون مگس زیتون وتله مکفیل استفاده نمود.

5-  مبارزه شیمیایی : در این روش پروتئین هیدرولیزات یا نمکهای آمونیاک (به نسبت 3%) را با حشره کشهایی مانند مالاتیون ،دی متوات ، دلتامترین واسپینوساد ( به نسبت 2در هزار ) مخلوط کرده وبه صورت یک ردیف از هر 2 یا 3 ردیف درختان در باغ توسط سمپاشهایی با فشار بالا پاشیده می شود. در این روش هر دو جنس نر وماده کنترل می شوند. تعداد دفعات سمپاشی در هر منطقه بستگی به جمعیت آفت دارد که در ابتدای فصل با نمونه برداری و ردیابی آفت مشخص می گردد.

در روش نمونه برداری از میوه، در هر باغ 10 درخت واز هر درخت 10 میوه زیتون بطور تصادفی انتخاب شده و باز می شوند تا در صد آلودگی میوه به لارو مشخص شود وبر اساس این اطلاعات تصمیم گیری برای مبارزه شیمیایی انجام می شود.

منابع :

مگس زیتون ، نوشته ولی الله رضایی کارشناس سازمان حفظ نباتات کشور

دانستنیهای زیتون ، نوشته حسین نوری عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات گیاهپزشکی کشور

کنترل مگس زیتون ، سایت گیاهپزشک

گرد آورنده : راحله نعمتی

 

 

 

 

 

 تهران  شهریار بلوار آزادگان  ، جنب پل امیر کبیر کد پستی : 3351859398 

982165226599+   -   982165226490+

 +989127059783

Zo2 Framework Settings

Select one of sample color schemes

Body

Background Color
Text Color
Link Color
Background Image

Header Wrapper

Background Color
Modules Title
Text Color
Link Color
Background Image

Bottom Wrapper

Background Color
Modules Title
Text Color
Link Color
Background Image
Background Color
Modules Title
Text Color
Link Color
Background Image